Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα


Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO

Σε ένα γυμνό και βραχώδες τοπίο, κοντά στο χωριό Νέα Φιγάλεια, υψώνεται ένα μοναδικό αρχιτεκτόνημα: ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα. Χτίστηκε περί το 420 π.Χ. και θεωρείται έργο του Ικτίνου, αρχιτέκτονα του Παρθενώνα της Ακρόπολης των Αθηνών. Κατασκευασμένος από τοπικό ανοιχτόχρωμο ασβεστόλιθο, συνδυάζει αρχαϊκά χαρακτηριστικά με γνωρίσματα της κλασικής εποχής. Είναι δωρικού ρυθμού με στοιχεία ιωνικού αλλά και κορινθιακού. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο προσανατολισμός του από Β. προς Ν., αντίθετα με το συνήθη: Α. – Δ., γεγονός που οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι οφείλεται σε λατρευτικές συνήθειες των Αρκάδων.

Ο κλασικός ναός είναι θεμελιωμένος πάνω στο φυσικό βράχο του όρους Κωτιλίου σε ειδικά διαμορφωμένο γήπεδο. Η τοποθεσία του ναού ονομαζόταν στην αρχαιότητα Βάσσαι (μικρές κοιλάδες) και φιλοξενούσε από τον 7ο αιώνα π.Χ. ιερό του Απόλλωνος Βασσίτα που είχαν ιδρύσει οι γειτονικοί Φιγαλείς, οι οποίοι λάτρευαν τον θεό με την προσωνυμία Επικούρειος δηλαδή βοηθός, συμπαραστάτης στον πόλεμο ή στην αρρώστια. Ο πρώτος ναός γνώρισε και μεταγενέστερες φάσεις, γύρω στο 600 και γύρω στο 500 π.Χ., από τις οποίες σώζονται πολυάριθμα αρχιτεκτονικά μέλη. Η μετάβαση στον Ναό του Επικουρίου Απόλλωνα γίνεται από το παραλιακό χωριό Θολό, μέσω Νέας Φιγάλειας (Φιγαλείας) Ηλείας κατά μήκος του ποταμού Νέδα. Ο δρόμος είναι μεν ασφαλτοστρωμένος αλλά λίαν κοπιαστικός λόγω στενότητας και στροφών. Τονίζεται ότι πρόκειται για κοπιαστική μετάβαση και επιστροφή. Η πρόσβαση αυτή είναι δυτική. Από Ανατολικά η πρόσβαση γίνεται μέσω Τρίπολης και Μεγαλόπολης. Η οδική σήμανση είναι άριστη.